Een thuisbatterij is geen extra wasmachine die je even afzekert. Het is een bron die twee kanten op werkt en dat maakt het vak juist interessanter. Stroomstromen lopen heen en terug, beveiligingen moeten beide richtingen aankunnen, en de keuzes die je maakt in de configuratie bepalen direct wat er in de meterkast moet gebeuren. Voor installateurs die al jaren PV-installaties opleveren, is dit een mooi moment om kennis uit te breiden. In dit artikel lopen we door de keuzes die er echt toe doen.
De eerste keuze die alles bepaalt: AC of DC-gekoppeld
Voordat je naar kabels en automaten kijkt, staat één keuze vast: AC-gekoppeld of DC-gekoppeld (zie afbeeldingen hieronder).
Bij AC-koppeling staat de batterij met een eigen omvormer naast de bestaande PV-installatie. PV-stroom gaat via de PV-omvormer naar het huisnet. Overschot loopt via de meterkast naar de batterij-omvormer, die het terugzet naar gelijkspanning voor opslag. Twee AC-omzettingen, met een rendementsverlies van vijf tot acht procent als gevolg. Het grote voordeel: ideaal voor het uitbreiden van een bestaande PV-installatie, zonder die te vervangen.
Bij DC-koppeling neemt een hybride-omvormer zowel het werk van de PV-omvormer als van de batterij-omvormer over. PV-stroom kan direct via de gedeelde DC-bus naar de batterij, dus één omzetting in plaats van twee. Hoger rendement, compactere installatie. Bij uitbreiding van een bestaand systeem moet de PV-omvormer er wel uit. Dat betekent meestal ook een nieuwe aanmelding bij de netbeheerder.
Welke je kiest bepaalt het aantal eindgroepen, de plaats van de stroomsensoren en de complexiteit van de aanmelding. Standaardiseer binnen je bedrijf op één voorkeur per situatietype. Dat scheelt per project discussie.
Hoofdaansluiting en fase-eisen
De is wat hier de toon zet, niet NEN 1010. De Systeemcode is per 21 februari 2026 in de plaats gekomen van de oude Netcode elektriciteit, als onderdeel van de . De inhoud is beleidsneutraal overgenomen.
Bij een gelijktijdige schijnbare belasting boven 5,5 kVA, of dat nu afname of teruglevering is, eist de netbeheerder een 3-fase-aansluiting. Voor een batterij-omvormer van vijf kilowatt op 1-fase blijf je daar nog net onder. Tel je daar een PV-omvormer bij op, dan ben je er snel doorheen. Bij 3-fase moeten de fasen zo gelijkmatig mogelijk worden belast. De praktijk-vuistregel: maximaal circa vijf kilovoltampère onbalans per fase.
Bij 3x25 A hoort een hoofdschakelaar van 40 A. Dat is de eerstvolgende normwaarde boven de hoofdzekering. Verzwaring naar 3x35 A vraagt overleg met de netbeheerder. In netcongestiegebieden mag je rekenen op een levertijd van maanden, dus plan dit ruim van tevoren in.
Spanningsval en spanningsopdrijving
staat tot drie procent spanningsval toe op eindgroepen en vijf procent totaal. Voor de AC-kabel van een batterij- of PV-omvormer geldt de scherpere aanbeveling uit : maximaal één procent. De reden is spanningsopdrijving. Een omvormer die terugleverstroom in het net duwt, ziet zijn eigen klemspanning oplopen. Komt die boven 253 V, de bovengrens van 230 V plus tien procent, dan schakelt hij uit per Systeemcode-eis. Een te dunne of te lange AC-kabel maakt dat probleem groter, vooral in straten met veel PV waar het net al hoog zit. De werkt deze materie expliciet uit voor PV en groepenkast-uitbreiding bij teruglevering.
Voor een 5 kW-systeem op 1-fase reken je op circa 22 A. Op 2,5 mm² koper in installatiemethode B1 is dat thermisch nog binnen de NEN 1010-grens. Voor de eenprocentseis kom je bij lengtes boven ongeveer tien meter al snel uit op 4 mm² of meer. Reken het door per project. Dat is altijd de slimste route.
Aardlekbeveiliging: type A of type B
Een aparte aardlekschakelaar van 30 mA op de batterijgroep is verplicht. Het type hangt af van de omvormer. Heeft de omvormer interne DC-foutstroomdetectie van zes milliampère of minder, volgens NEN-EN-IEC 62109-2? Dan voldoet een type A. Vrijwel alle moderne hybride-omvormers vermelden dit expliciet in hun handleiding. Heeft de omvormer dat niet, of eist de fabrikant het, dan moet er een type B in. Aanzienlijk duurder, dus check de specs voor je offreert.
Een aardlekautomaat (RCBO) combineert aardlek- en overstroombeveiliging in één module. Ideaal als de meterkast krap is. Let op: dit is iets anders dan een AFDD, oftewel een vlamboogdetector. Die laatste is sinds de recente NEN 1010-amendementen aanbevolen in bepaalde risicosituaties, zoals slaapvertrekken en houten constructies. Het is een aanvulling op, geen vervanging van de aardlekschakelaar.
Stroomsensoren en bekabeling
Vrijwel elk batterijsysteem heeft een stroomsensor (CT-clamp) rond de hoofdaders nodig. Daarmee ziet de omvormer hoeveel het huis verbruikt of teruglevert. Meet en plan de CT-positie voordat de meterkast vol zit, dan zit je later goed. Trek meteen ook een CAT-kabel of een vrij aderpaar mee van de meterkast naar de batterijlocatie. Die heb je nodig voor de RS485- of Modbus-communicatie tussen omvormer en energiemanagementsysteem. Eenmaal te veel meegetrokken is altijd beter dan eenmaal de gevel weer open.
Werkschakelaar en aanmelding
Een lokale werkschakelaar bij de batterij is NEN 1010 niet expliciet voor, maar fabrikanten schrijven hem in vrijwel alle gevallen voor in de installatiehandleiding. Daarmee is hij in de praktijk verplicht. Plaats hem zichtbaar en bereikbaar, met duidelijke markering. Zo ben je goed gedekt en weet de volgende monteur direct waar hij aan toe is.
Vergeet ten slotte de niet. Sinds 7 mei 2024 is , met opgave van AC-vermogen, fasen en omvormertype. Bij grotere systemen of in kan de netbeheerder een netimpedantietoets vragen voor de installatie in bedrijf mag.
Samen maken we het mogelijk
Bij Technische Unie vind je het volledige assortiment om een thuisbatterij-installatie veilig en netconform op te leveren. Aardlekschakelaars type A en B, werkschakelaars en groepenkastuitbreidingen, geschikte AC-bekabeling in alle gangbare doorsneden, en stroomsensoren voor de gangbare omvormermerken: alles staat klaar. Onze productspecialisten denken graag met je mee over de keuzes die je nu maakt voor systemen die er over vijf jaar nog steeds moeten staan. Of je nu één installatie per maand doet of dit binnen je bedrijf wilt standaardiseren. Snelle levering, ook op de bouwplaats, zodat jij je tijd kunt richten op het werk waar het écht om gaat: een installatie waar jouw klant blij van wordt en jou aanbeveelt.
