Steeds meer klanten willen verkoeling in huis, en dat biedt jou volop werk. Tegelijk vraagt het iets extra's: aandacht voor geluid. liet in 2025 zien dat ruim 1 procent van de Nederlanders ernstige hinder of slaapverstoring ervaart door buitenunits van warmtepompen. Een airco-buitenunit kan op vergelijkbare wijze voor geluid zorgen. Het mooie is: met de juiste plek, het juiste toestel en slimme demping voorkom je dat bijna altijd. Geluid hoeft in de weg te zitten. In dit artikel lees je hoe je een airco geluidsbewust plaatst, zodat jij je klanten goed adviseert en op slimme wijze aircosystemen plaatst.
De regels op een rij
Sinds 1 april 2021 geldt . Die staat sinds 1 januari 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 4.107 en 4.108: op de erfgrens met de buren mag de unit maximaal 40 dB veroorzaken. Bij appartementen geldt die 40 dB bij een te openen raam of deur van de buren.
Heeft de unit een aparte avond- en nachtstand, dan mag het overdag (van 07.00 tot 19.00 uur) wat luider: 45 dB. 's Avonds en 's nachts (van 19.00 tot 07.00 uur) blijft het 40 dB. Heeft de unit geen aparte standen, dan geldt 40 dB de hele dag. Maakt de unit een duidelijke bromtoon, dan komt daar via de tonaliteitstoeslag tot 6 dB bij. Goed om te weten, want dat eet zo je marge op.
Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van de plek. Een unit op de grond is als die niet hoger is dan 1 meter en niet groter dan 2 m². Aan een gevel, op een dak of bij een monument ligt het anders. En let op: vergunningvrij betekent niet regelvrij, want die 40 dB geldt altijd. De geluidsnorm zelf is landelijk, maar de regels voor vergunning en melding kunnen per gemeente verschillen, dus check altijd even het lokale Omgevingsloket.
Nog iets om je klant op te wijzen: voldoen aan 40 dB is niet altijd het hele verhaal. Via het burenrecht (artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek) kan een buurman alsnog naar de rechter als de unit overlast geeft. Rechters kijken daarbij ook naar zaken die buiten de 40 dB-norm vallen, zoals trillingen via een lichte constructie; zo woog het Gerechtshof 's-Hertogenbosch in 2024 de trillingen van een warmtepomp op een houten constructie mee. Woont je klant in een appartement? Dan is toestemming van de Vereniging van Eigenaren bijna altijd nodig, want de gevel en het dak zijn gemeenschappelijk.
Snap waar het geluid vandaan komt
Eén misverstand veroorzaakt de meeste fouten: het verschil tussen geluidsvermogen en geluidsdruk. Het geluidsvermogen is een vaste eigenschap van het toestel. De geluidsdruk is wat je op afstand hoort. Voor de toetsing reken je met het maximale geluidsvermogen, niet met het lage getal op het energielabel. Dat label is namelijk gemeten bij 40 procent vermogen en oogt mooi laag. Voorbeeld: een veelverkochte monoblock staat met 64 dB op het label, maar maakt 70 dB op vol vermogen. Reken je met 64, dan zit je er zomaar 6 dB naast. En dat hoor je.
Een paar handige vuistregels. Het geluid neemt met ongeveer 6 dB af elke keer dat je de afstand verdubbelt. Zet je de unit pal tegen een muur, dan kaatst het geluid terug en komt er zo'n 3 dB bij. In een binnenhoek met twee muren zelfs 6 dB. Dezelfde unit klinkt op de verkeerde plek dus twee keer zo luid.
Twee dingen onderschat je makkelijk. Het eerste is de lage bromtoon, vaak rond de 50 Hz. Die lage tonen dragen ver en kruipen overal doorheen. Een schutting of een struik houdt hoge tonen iets tegen, maar laat dat gebrom gewoon door. Het tweede zijn trillingen. De compressor geeft trillingen door via de beugel naar de gevel, of via een houten dak dat als klankkast werkt. De Nederlandse Stichting Geluidshinder wijst erop dat verreweg de meeste klachten voortkomen uit een verkeerde installatie. Goede ontkoppeling is dus geen extraatje, maar gewoon vakwerk.
De juiste plek: je beste en goedkoopste maatregel
Plaatsing is veruit je sterkste troef, en hij kost niks. Zet de buitenunit op een tactische plek van de erfgrens en van slaapkamerramen, die van je klant én die van de buren. Richt de luchtuitblaas van de buren af, want het meeste geluid gaat met de luchtstroom mee.
Kies bij voorkeur een opstelling op de grond, op een eigen zware ondergrond die los staat van de woning. Een beugel aan de gevel brengt trillingen rechtstreeks de muur in en zo de woning binnen, vaak precies in de ruimte erachter. Moet de unit toch aan de gevel, monteer hem dan niet op een slaapkamerwand van je klant of de buren, en gebruik altijd goede trillingsdempers.
Geef de uitblaas bovendien de ruimte. Blaast de unit pal tegen een schutting of muur, dan kaatst het geluid terug én gaat hij door opgehoopte warme lucht harder draaien. Houd er een paar meter vrij en richt de uitblaas niet recht op een hard vlak zoals de gevel of glazen pui van de buren. Let ook op de hoogte: laag achter een massieve schutting blijft geluid eerder hangen, terwijl een hoge gevelmontage het juist over de schutting heen draagt.
Vermijd binnenhoeken, smalle stegen tussen twee gevels en lichte of houten ondergronden. Een plat schuurdak vlak bij de erfgrens? Daar komen de lastigste factoren samen: dichtbij de buren, een dak dat meetrilt en reflectie. Kies dan liever een andere plek. Een zware, stevige ondergrond zoals beton of betontegels houdt trillingen en gebrom juist mooi onder de duim.
Plaats je meerdere units, bijvoorbeeld bij een rijwoning of appartement, overweeg dan om ze niet allemaal vlak bij elkaar of naar dezelfde erfgrens te plaatsen. Geluid van meerdere bronnen telt op. Een vaste minimumafstand staat trouwens niet in de wet; alleen die 40 dB telt. Drie tot vijf meter is wel een prima vuistregel om mee te beginnen, mits je daarna narekent of het klopt voor jouw toestel.
Zo krijg je de boel stil
Pak het in deze volgorde aan: eerst de plek, dan het toestel, dan demping. Lukt het niet met afstand en richting alleen, dan zijn er volop oplossingen.
Trillingsdemping is je belangrijkste wapen. Gebruik anti-vibratievoeten of veerdempers en een flexibele leidingaansluiting, en voeg bij dak- of gevelmontage extra massa toe. Zet metalen voeten nooit kaal op een harde ondergrond.
Een omkasting of suskast scheelt afhankelijk van de uitvoering grofweg 5 tot 15 dB, als het maar geen dichte doos is. De lucht moet vrij in en uit kunnen (houd ongeveer 50 cm ruimte vrij), anders gaat het rendement omlaag en de unit juist harder werken. Vraag altijd even een testrapport van de dempingswaarde op. Een geluidsscherm werkt alleen als het massief is en dicht bij de unit staat; reken op 5 tot 10 dB. Een haag of struik? Mooi voor het oog, maar qua geluid hooguit 1 à 2 dB.
De stille stand ('silentmode') haalt er nog eens 4 tot 8 dB af, maar kost wat vermogen. Gebruik hem als reserve, niet als noodgreep om net binnen de norm te komen. Vergeet ook de binnenunit niet: moderne modellen halen in de nachtstand 19 tot 25 dB, en voor een slaapkamer ga je voor onder de 25 dB. Zo slaapt iedereen lekker door.
Reken het vooraf even na
Liever niet alleen op je onderbuikgevoel vertrouwen? Reken het vooraf dan na met de . Voer het maximale geluidsvermogen in (dag én nacht), reken de reflectie en de bromtoon mee, en houd een marge van zo'n 3 dB aan. Die getallen vind je vaak niet op het standaard productblad, maar in de aparte geluidsbrochure van de fabrikant. Vergelijk modellen altijd op het geluidsvermogen onder dezelfde meetnorm (EN 12102-1), niet op het label.
Lever die berekening gewoon mee bij je offerte. Het is je bewijs richting klant en gemeente, en het scheelt je gedoe achteraf. En een tip: laat de buren vooraf even weten wat je komt doen. Een vriendelijk berichtje voorkomt de meeste klachten nog vóór ze ontstaan. Zit de slaapkamer van de buren vlakbij? Streef dan naar de strengere . Dan zit je helemaal goed.
Alles voor je aircoklus bij Technische Unie
Geluid hoeft dus nooit in de weg te zitten. Met de juiste plek, een slim gekozen toestel en degelijke trillingsdemping lever je een installatie af waar je klant én de buren jarenlang geen omkijken naar hebben. Stil, zeker en zonder verrassingen.
En alles wat je daarvoor nodig hebt, vind je bij Technische Unie. Van stille split- en multisplitsystemen tot anti-vibratievoeten, montagebeugels, omkastingen en al het installatiemateriaal eromheen. Zij denkt graag met je mee, zodat jij elke airco vakkundig en geluidsbewust plaatst. Want samen maak je het mogelijk.
